หนู RAT

ความหมายของสัตว์แทะ (Rodents)
          สัตว์แทะ (Rodents) หมายถึงสัตว์สี่เท้าที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม มีฟันหน้า 2 คู่ (ฟันบน 2 ฟันล่าง 2) มีลักษณะโค้งยื่น เพื่อใช้สำหรับกัดหรือแทะสิ่งต่าง ๆ เพื่อให้ฟันหน้าซึ่งสามารถเจริญยาวได้ตลอดชีวิตของมัน มีขนาดสั้นพอเหมาะและคมอยู่เสมอ สัตว์แทะที่มีความสำคัญทางสาธารณสุขและการเกษตร คือ หนู (rat, mouse)

การจำแนกชนิดของหนู
          หนูเป็นสัตว์แทะ (rodent) สามารถแบ่งตามลักษณะนิสัยการหากินอาหารและที่อยู่อาศัยเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆดังนี้

Domestic rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยอยู่ตามบ้านเรือนที่พักอาศัยคนกินอาหารและทำรังอาศัยอยู่ในบ้านเรือน เช่น หนูท้องขาว (Roof rat, Rattus rattus) หนูหริ่งบ้าน (House mouse , Mus musculus)
Commensal rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยกินอาหารในอาคารบ้านเรือน แต่ไม่ได้ทำรังอาศัยอยู่ในบ้านเรือน ส่วนมากจะขุดรูหรือทำรังอาศัยอยู่รอบๆบริเวณอาคารบ้านเรือน ตัวอย่างเช่น หนูท่อหรือหนูนอร์เวย์ (Norway rat or Brown rat , Rattus norvegicus)
Field rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยหากินอาหารอยู่ในไร่นาโดยขุดรู และทำรังอยู่ในดิน เช่น หนูพุกใหญ่ (Great bandicoot, Bandicata indica) หนูพุกเล็ก (Lesser bandicoot, Bandicota savilei)
Wild rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยอยู่ในป่าและหากินในป่า ไม่ค่อยมีความสัมพันธ์กับคนโดยตรง เช่น หนูผีหางยาวฟันแดง (Red – toothed shrew, Soriculus salenskii) หนูผีป่าขนยาวเหนือ (Dracula shrew, Crocidura dracula) หรือหนูฟันแทะขาวเล็ก (Lesser white-toohed rat, Rattus berdmori)

แต่ที่พบมากและมีความสำคัญ ได้แก่ หนูที่อาศัยทำรังและหากินอยู่ในบ้านพักอาศัยของมนุษย์ หรือที่เรานิยมเรียกว่า ” หนูบ้าน มี 4 ชนิด ดังนี้

หนูสีน้ำตาลหรือหนูนอร์เวย์ (Rattus norvegicus) บางครั้งเรียกว่า หนูขยะ หนูท่อ หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีน้ำหนักตัว 300-350 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 180-250 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 150-220 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 35-40 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 17-23 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 7.5 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 6 คู่ อยู่ที่อก 3 คู่ และท้อง 3 คู่ ลักษณะขนหยาบ มีสีน้ำตาลปนเทา ท้องสีเทา จมูกทู่ ใบหูเล็ก ตาเล็ก หางสั้นมี 2 สี ด้านบนสีดำ ด้านล่างสีจาง มีเกล็ดหยาบๆที่หาง และด้านบนของเท้าหลังมีสีขาว ถิ่นที่อยู่อาศัย มักอาศัยตามรู ตามท่อน้ำ ใต้ถุนตึกหรือบ้านเรือน บริเวณกองขยะมูลฝอย ไม่ชอบขึ้นที่สูง การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 4-7 ครอก ลูกครอกหนึ่งมีจำนวน 8-12 ตัว ระยะทางออกหากิน 100-150 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้มีขนาดใหญ่คล้ายแคปซูลยาวประมาณ 3/4 นิ้ว ภาพที่ 5.16

หนูท้องขาว (Rattus rattus) บางครั้งเรียกว่า หนูหลังคา ” (Roof Rat) หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดปานกลาง มีน้ำหนักตัว 90-250 กรัม บางตัวอาจมีน้ำหนักถึง 360 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 182 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 188 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 33 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 23 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 7.5 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 5-6 คู่ อยู่ที่อก 2 คู่ ( บางครั้งพบ 3 คู่ ) และท้อง 3 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีน้ำตาล ( ฐานขนสีเทาปลายสีน้ำตาล ) ลักษณะคล้ายหนาม (spine) ขนส่วนท้องมีสีขาวปนเทาหรือเหลืองครีม จมูกแหลม ใบหูใหญ่ หางมีสีดำและมีเกล็ดละเอียดตลอดหาง ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือนและตามต้นไม้ มีความสามารถในการปีนป่ายเก่ง กินอาหารได้ทุกชนิด การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 4-6 ครอก ครอกหนึ่งมี 6-8 ตัว ระยะทางออกหากิน 100-150 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้เป็นรูปกระสวย ปลายแหลม ความยาวไม่เกิน 1/2 นิ้ว ภาพที่ 5. 17

หนูจี๊ด (Rattus exulans) หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดเล็ก มีน้ำหนักตัว 36 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 115 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 128 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 23 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 16 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 4 คู่ อยู่ที่อก 2 คู่ และท้อง 2 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีน้ำตาล มีลักษณะอ่อนนุ่ม มีขนแข็ง (spine) แซมบ้างเล็กน้อย ขนส่วนท้องมีสีเทา หางมีสีดำ เรียบไม่มีเกล็ด ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือน มีความสามารถในการปีนป่ายเก่งเหมือนหนูท้องขาว กินอาหารได้ทุกชนิด เวลาออกหากินในเวลากลางคืนจะส่งเสียงร้องจี๊ดๆ ภาพที่ 5. 18

หนูหริ่ง, หนูผี (Mus musculus) บางครั้งเรียกว่า House mouse หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดเล็กที่สุด มีน้ำหนักตัวเพียง 10-15 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 74 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 79 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 16 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 12 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 3.4 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 5 คู่ อยู่ที่อก 3 คู่ และท้อง 2 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีเทาบางครั้งมีสีน้ำตาลปน ลักษณะอ่อนนุ่ม ขนส่วนท้องมีสีขาว หางมี 2 สี ด้านบนสีดำส่วนด้านล่างมีสีจางกว่า ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือน มักหลบซ่อนตามตู้ โต๊ะ ที่เก็บของ ตามช่อง ฝาผนัง ตามครัว กินอาหารได้ทุกชนิด แต่ที่ชอบมากได้แก่เมล็ดพืช และข้าว การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 8 ครอก ลูกครอกหนึ่งมี 5-6 ตัว ระยะทางออกหากิน 10-30 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้มีขนาดเล็ก กลมยาว ปลายแหลม ความยาวประมาณ 1/8 นิ้ว ภาพที่ 5. 19

 

การสืบพันธุ์และการเจริญเติบโต

หนูเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีความสามารถในการผสมพันธุ์และแพร่พันธุ์ได้รวดเร็วมากจากการศึกษา
สำรวจพบว่า พวกหนูนอร์เวย์และหนูท้องขาวสามารถมีลูกได้ครั้งแรกอายุประมาณ 3 – 5 เดือนเมื่อผสม
แล้วจะตั้งท้องเพียง 21 – 22 วัน สำหรับหนูมีลูกติดๆ กันไม่หยุดในท้องหลังๆอาจตั้งท้องนาน
23 – 29 วัน ส่วนในหนูหริ่งนั้น หลังผสมพันธุ์อาจตั้งท้องประมาณ 19 วันภายใน 48 ชั่วโมง หลังคลอด
ความยืนยาวของชีวิตหนูแต่ละชนิดไม่เท่ากนแต่ไม่แตกต่างกันมากนักเช่นหนูท้องขาวอาจจะมีชีวิต
อยู่ได้นานประมาณ 2ปี

พฤติกรรมของหนู

การเป็นอยู่ทั่วๆ ไป หนูมีความสามารถในการเรียนรู้คุ้นเคยและสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพสิ่งแวดล้อม
ได้ดีการเป็นอยู่ในรังจะมีหัวหน้า ทำหน้าที่ออกสำรวจหาอาหารหนูตัวเมียถ้ามีลูกโตพอสมควรมันจะพาลูกๆ
ออกไปหากินพร้อมๆ กัน และสอนให้ลูกๆรู้จักหาอาหารโดยปลอดภัย ลูกหนูเมื่ออายุประมาณ 3 เดือน
แล้วมักแยกตัวมาอยู่อิสระในช่วงนี้หนูจะมีความรวดเร็วว่องไวในการเคลื่อนไหวและหากินมาก

การมีปฏิกิริยาต่อสิ่งที่แปลกๆ

หนูมีความฉลาดเฉลียวในการสังเกตระมัดระวังต่อสิ่งแปลกปลอมที่ไม่คุ้น เคยต่างๆรวมทั้งแสง เสียง
อาหาร สภาวะแวดล้อมต่างๆดังนั้นการวางยาเบื่อหรือใช้เหยื่อล่อใส่ในกรงหนูจึงต้องระมัดระวังให้มีความ
พอเหมาะ เช่น การผสมยาเบื่อหนู ถ้าผสมข้นเกินไปกลิ่นแรงผิดสังเกตหนูจะไม่ยอมกินเหยื่อนั้น
ต้องวางเหยื่อนั้นหลายๆ วันจนหนูคุ้นเคยจึงผสมยาเบื่อให้หนูกินหรือนำไปเป็นเหยื่อสำหรับล่อให้หนูมากิน

การว่ายน้ำ

หนูสามารถว่ายน้ำได้เก่งและสามารถดำน้ำได้นานถึง 2 นาทีจึงทำให้มันมีความคล่องตัวในการออกหากิน
และหนีศัตรูหนูสามารถเข้าไปในอาคารได้ตามรางระบายน้ำหรืออาศัยอยู่ในท่อน้ำทิ้งที่ใหญ่ๆได้

การกระโดด

หนูมีความสามารถในการกระโดดดีมาก ไม่ว่าจะเป็น
การกระโดดในแนวพื้นราบขึ้นสูงหรือลงข้างล่าง เช่น
พวกหนูท้องขาว สามารถกระโดดจากระดับพื้นดิน
ได้สูง 18 – 24 นิ้ว และถ้ามีทางวิ่งมันสามารถกระโดด
ได้สูงถึง 3 ฟุตถ้ากระโดดในแนวราบมันไปได้ไกลถึง
8 ฟุตและถ้ากระโดดในแนวดิ่งมันสามารถกระโดด
ลงมาจากที่สูงถึง 15 ฟุตได้โดยปลอดภัยทำให้มันมี
ความรวดเร็วว่องไวในการหลบหนีศัตรูได้ดีมาก

 

 

 

 

การปีนป่าย

หนูท้องขาว หนูหริ่ง หนูจี๊ด สามารถไต่ปีนป่ายท่อน้ำ ผนังฝาบ้าน ขอบริมหน้าต่างช่องลม ตู้กับข้าวได้ดี
ทำให้สามารถขึ้นไปทำรังในที่สูงได้แม้ผนังนั้นจะสูงชันก็สามารถปีนป่ายได้ดีและรวดเร็วส่วนหนูนอร์เวย์
นั้นถึงแม้ไม่ชอบปีนป่ายแต่ถ้าจำเป็นมันก็สามารถปีนป่ายได้

การขุดโพรง-รู

หนูบ้านทุกชนิดสามารถขุดรูหรือโพรงได้ เช่น พวกหนูนอร์เวย์สามารถขุดโพรงได้เก่งความยาวของโพรง
ที่ขุดประมาณ 3 ฟุต ความลึกของโพรงตามแนวดิ่งประมาณ 1 ฟุตส่วนหนูท้องขาวและหนูหริ่งนั้นเก่งในทาง
ปีนป่ายชอบทำรังเหนือพื้นดินบนบ้านแต่ถ้าหากภายในบ้านไม่มีที่เหมาะสมสำหรับทำรัง และบริเวณพื้นดิน
รอบๆบ้านหรือใต้ถุนบ้านไม่มีหนูนอร์เวย์ มันอาจจะขุดรูอยู่ก็ได้ และหนูหริ่งก็เช่นกันถ้ามันมีความจำเป็น
และบริเวณนั้นๆไม่มีหนูที่ใหญ่กว่าอยู่มันจึงจะขุดรูและทำรังอยู่อาศัย

รังและที่พักอาศัยของหนู

หนูชนิดที่อาศัยอยู่ภายในบ้าน มักจะสร้างรังในที่ซึ่งปลอดภัยและอยู่ใกล้ๆกับแหล่งที่มีน้ำและอาหาร
เป็นที่ซึ่งลับหูลับตา เงียบสงบและปราศจากการถูกรบกวนโดยปกติถ้าทำรังในบ้าน มักจะใช้วัสดุอ่อนๆ
เช่น เศษกระดาษ เศษผ้ามาทำเป็นรังบางครั้งถ้าอากาศหนาวและมีลูกอ่อนมันจะสร้างหลังคาคลุมรังด้วย
หนูบ้านบางชนิดเช่นหนูนอร์เวย์จะทำรังตามบริเวณบ้านด้วย โดยขุดรูตามใต้อาคารหรือบ้านที่มันอาศัย
จึงไม่ควรทิ้งของรกรุงรังเศษกระดาษหรือเศษผ้าตามบริเวณรอบบ้านเพราะหนูจะนำไปสร้างรังที่อยู่อาศัยได้

นิสัยการกินอาหาร

หนูสามารถกินอาหารได้แทบทุกชนิด หนูมีช่วงเวลาออกหากินแตกต่างกันในแต่ละชนิดแต่เมื่อพบอาหาร
แล้วมักจะพยายามคาบไปซ่อนไว้ถ้าอาหารเป็นชิ้นใหญ่มันจะใช้เวลาคาบหรือชักลากไปแต่ถ้าชิ้นอาหาร
เล็กมากมันจะกินตรงบริเวณนั้นไม่นำกลับ การกินอาหารใหม่ ๆที่ไม่คุ้นเคยมักเป็นในลักษณะชิมเพื่อ
ทดสอบว่าอาหารนั้นเป็นพิษสำหรับมันหรือไม่

การแทะ

เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งของหนูที่ฟันคู่หน้าของมันมีลักษณะแข็งพอเหมาะและสามารถงอกยื่นยาวออกไป
ได้เรื่อยๆตลอดชีวิต ประมาณปีละ 5 นิ้ว ดังนั้นหนูจึงมีความจำเป็นต้องกัดแทะอยู่เสมอเพื่อลับฟันให้คม
และมีขนาดสั้นพอเหมาะโดยทั่วไปหนูจะเริ่มแทะเป็นตั้งแต่มีอายุได้ประมาณ 2 สัปดาห์


ประสาทความรู้สึก

หนูทุกชนิดมีประสาทความรู้สึกไวมากทำให้ยากต่อการควบคุมกำจัดให้ได้ผล

  • การสัมผัส

หนูมีเครา และขน

ความหมายของสัตว์แทะ (Rodents)
          สัตว์แทะ (Rodents) หมายถึงสัตว์สี่เท้าที่เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม มีฟันหน้า 2 คู่ (ฟันบน 2 ฟันล่าง 2) มีลักษณะโค้งยื่น เพื่อใช้สำหรับกัดหรือแทะสิ่งต่าง ๆ เพื่อให้ฟันหน้าซึ่งสามารถเจริญยาวได้ตลอดชีวิตของมัน มีขนาดสั้นพอเหมาะและคมอยู่เสมอ สัตว์แทะที่มีความสำคัญทางสาธารณสุขและการเกษตร คือ หนู (rat, mouse)

การจำแนกชนิดของหนู
          หนูเป็นสัตว์แทะ (rodent) สามารถแบ่งตามลักษณะนิสัยการหากินอาหารและที่อยู่อาศัยเป็น 4 ประเภทใหญ่ๆดังนี้

Domestic rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยอยู่ตามบ้านเรือนที่พักอาศัยคนกินอาหารและทำรังอาศัยอยู่ในบ้านเรือน เช่น หนูท้องขาว (Roof rat, Rattus rattus) หนูหริ่งบ้าน (House mouse , Mus musculus)
Commensal rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยกินอาหารในอาคารบ้านเรือน แต่ไม่ได้ทำรังอาศัยอยู่ในบ้านเรือน ส่วนมากจะขุดรูหรือทำรังอาศัยอยู่รอบๆบริเวณอาคารบ้านเรือน ตัวอย่างเช่น หนูท่อหรือหนูนอร์เวย์ (Norway rat or Brown rat , Rattus norvegicus)
Field rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยหากินอาหารอยู่ในไร่นาโดยขุดรู และทำรังอยู่ในดิน เช่น หนูพุกใหญ่ (Great bandicoot, Bandicata indica) หนูพุกเล็ก (Lesser bandicoot, Bandicota savilei)
Wild rodents หมายถึง สัตว์แทะพวกหนูที่อาศัยอยู่ในป่าและหากินในป่า ไม่ค่อยมีความสัมพันธ์กับคนโดยตรง เช่น หนูผีหางยาวฟันแดง (Red – toothed shrew, Soriculus salenskii) หนูผีป่าขนยาวเหนือ (Dracula shrew, Crocidura dracula) หรือหนูฟันแทะขาวเล็ก (Lesser white-toohed rat, Rattus berdmori)

แต่ที่พบมากและมีความสำคัญ ได้แก่ หนูที่อาศัยทำรังและหากินอยู่ในบ้านพักอาศัยของมนุษย์ หรือที่เรานิยมเรียกว่า ” หนูบ้าน มี 4 ชนิด ดังนี้

หนูสีน้ำตาลหรือหนูนอร์เวย์ (Rattus norvegicus) บางครั้งเรียกว่า หนูขยะ หนูท่อ หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดใหญ่ที่สุด มีน้ำหนักตัว 300-350 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 180-250 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 150-220 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 35-40 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 17-23 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 7.5 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 6 คู่ อยู่ที่อก 3 คู่ และท้อง 3 คู่ ลักษณะขนหยาบ มีสีน้ำตาลปนเทา ท้องสีเทา จมูกทู่ ใบหูเล็ก ตาเล็ก หางสั้นมี 2 สี ด้านบนสีดำ ด้านล่างสีจาง มีเกล็ดหยาบๆที่หาง และด้านบนของเท้าหลังมีสีขาว ถิ่นที่อยู่อาศัย มักอาศัยตามรู ตามท่อน้ำ ใต้ถุนตึกหรือบ้านเรือน บริเวณกองขยะมูลฝอย ไม่ชอบขึ้นที่สูง การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 4-7 ครอก ลูกครอกหนึ่งมีจำนวน 8-12 ตัว ระยะทางออกหากิน 100-150 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้มีขนาดใหญ่คล้ายแคปซูลยาวประมาณ 3/4 นิ้ว ภาพที่ 5.16

หนูท้องขาว (Rattus rattus) บางครั้งเรียกว่า หนูหลังคา ” (Roof Rat) หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดปานกลาง มีน้ำหนักตัว 90-250 กรัม บางตัวอาจมีน้ำหนักถึง 360 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 182 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 188 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 33 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 23 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 7.5 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 5-6 คู่ อยู่ที่อก 2 คู่ ( บางครั้งพบ 3 คู่ ) และท้อง 3 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีน้ำตาล ( ฐานขนสีเทาปลายสีน้ำตาล ) ลักษณะคล้ายหนาม (spine) ขนส่วนท้องมีสีขาวปนเทาหรือเหลืองครีม จมูกแหลม ใบหูใหญ่ หางมีสีดำและมีเกล็ดละเอียดตลอดหาง ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือนและตามต้นไม้ มีความสามารถในการปีนป่ายเก่ง กินอาหารได้ทุกชนิด การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 4-6 ครอก ครอกหนึ่งมี 6-8 ตัว ระยะทางออกหากิน 100-150 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้เป็นรูปกระสวย ปลายแหลม ความยาวไม่เกิน 1/2 นิ้ว ภาพที่ 5. 17

หนูจี๊ด (Rattus exulans) หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดเล็ก มีน้ำหนักตัว 36 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 115 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 128 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 23 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 16 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 6 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 4 คู่ อยู่ที่อก 2 คู่ และท้อง 2 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีน้ำตาล มีลักษณะอ่อนนุ่ม มีขนแข็ง (spine) แซมบ้างเล็กน้อย ขนส่วนท้องมีสีเทา หางมีสีดำ เรียบไม่มีเกล็ด ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือน มีความสามารถในการปีนป่ายเก่งเหมือนหนูท้องขาว กินอาหารได้ทุกชนิด เวลาออกหากินในเวลากลางคืนจะส่งเสียงร้องจี๊ดๆ ภาพที่ 5. 18

หนูหริ่ง, หนูผี (Mus musculus) บางครั้งเรียกว่า House mouse หนูชนิดนี้เป็นหนูที่มีขนาดเล็กที่สุด มีน้ำหนักตัวเพียง 10-15 กรัม ขนาดลำตัวจนถึงหัวยาว 74 มิลลิเมตร หางยาวประมาณ 79 มิลลิเมตร เท้าหลังยาวประมาณ 16 มิลลิเมตร หูยาวประมาณ 12 มิลลิเมตร แถวฟันกรามยาวประมาณ 3.4 มิลลิเมตร มีเต้านมรวม 5 คู่ อยู่ที่อก 3 คู่ และท้อง 2 คู่ ลักษณะรูปร่าง ขนด้านหลังมีสีเทาบางครั้งมีสีน้ำตาลปน ลักษณะอ่อนนุ่ม ขนส่วนท้องมีสีขาว หางมี 2 สี ด้านบนสีดำส่วนด้านล่างมีสีจางกว่า ถิ่นที่อยู่อาศัย ภายในบ้านเรือน มักหลบซ่อนตามตู้ โต๊ะ ที่เก็บของ ตามช่อง ฝาผนัง ตามครัว กินอาหารได้ทุกชนิด แต่ที่ชอบมากได้แก่เมล็ดพืช และข้าว การแพร่พันธุ์ ออกลูกปีละ 8 ครอก ลูกครอกหนึ่งมี 5-6 ตัว ระยะทางออกหากิน 10-30 ฟุต ลักษณะมูลของหนูชนิดนี้มีขนาดเล็ก กลมยาว ปลายแหลม ความยาวประมาณ 1/8 นิ้ว ภาพที่ 5. 19

 

การสืบพันธุ์และการเจริญเติบโต

หนูเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่มีความสามารถในการผสมพันธุ์และแพร่พันธุ์ได้รวดเร็วมากจากการศึกษา
สำรวจพบว่า พวกหนูนอร์เวย์และหนูท้องขาวสามารถมีลูกได้ครั้งแรกอายุประมาณ 3 – 5 เดือนเมื่อผสม
แล้วจะตั้งท้องเพียง 21 – 22 วัน สำหรับหนูมีลูกติดๆ กันไม่หยุดในท้องหลังๆอาจตั้งท้องนาน
23 – 29 วัน ส่วนในหนูหริ่งนั้น หลังผสมพันธุ์อาจตั้งท้องประมาณ 19 วันภายใน 48 ชั่วโมง หลังคลอด
ความยืนยาวของชีวิตหนูแต่ละชนิดไม่เท่ากนแต่ไม่แตกต่างกันมากนักเช่นหนูท้องขาวอาจจะมีชีวิต
อยู่ได้นานประมาณ 2ปี

พฤติกรรมของหนู

การเป็นอยู่ทั่วๆ ไป หนูมีความสามารถในการเรียนรู้คุ้นเคยและสามารถปรับตัวให้เข้ากับสภาพสิ่งแวดล้อม
ได้ดีการเป็นอยู่ในรังจะมีหัวหน้า ทำหน้าที่ออกสำรวจหาอาหารหนูตัวเมียถ้ามีลูกโตพอสมควรมันจะพาลูกๆ
ออกไปหากินพร้อมๆ กัน และสอนให้ลูกๆรู้จักหาอาหารโดยปลอดภัย ลูกหนูเมื่ออายุประมาณ 3 เดือน
แล้วมักแยกตัวมาอยู่อิสระในช่วงนี้หนูจะมีความรวดเร็วว่องไวในการเคลื่อนไหวและหากินมาก

การมีปฏิกิริยาต่อสิ่งที่แปลกๆ

หนูมีความฉลาดเฉลียวในการสังเกตระมัดระวังต่อสิ่งแปลกปลอมที่ไม่คุ้น เคยต่างๆรวมทั้งแสง เสียง
อาหาร สภาวะแวดล้อมต่างๆดังนั้นการวางยาเบื่อหรือใช้เหยื่อล่อใส่ในกรงหนูจึงต้องระมัดระวังให้มีความ
พอเหมาะ เช่น การผสมยาเบื่อหนู ถ้าผสมข้นเกินไปกลิ่นแรงผิดสังเกตหนูจะไม่ยอมกินเหยื่อนั้น
ต้องวางเหยื่อนั้นหลายๆ วันจนหนูคุ้นเคยจึงผสมยาเบื่อให้หนูกินหรือนำไปเป็นเหยื่อสำหรับล่อให้หนูมากิน

การว่ายน้ำ

หนูสามารถว่ายน้ำได้เก่งและสามารถดำน้ำได้นานถึง 2 นาทีจึงทำให้มันมีความคล่องตัวในการออกหากิน
และหนีศัตรูหนูสามารถเข้าไปในอาคารได้ตามรางระบายน้ำหรืออาศัยอยู่ในท่อน้ำทิ้งที่ใหญ่ๆได้

การกระโดด

หนูมีความสามารถในการกระโดดดีมาก ไม่ว่าจะเป็น
การกระโดดในแนวพื้นราบขึ้นสูงหรือลงข้างล่าง เช่น
พวกหนูท้องขาว สามารถกระโดดจากระดับพื้นดิน
ได้สูง 18 – 24 นิ้ว และถ้ามีทางวิ่งมันสามารถกระโดด
ได้สูงถึง 3 ฟุตถ้ากระโดดในแนวราบมันไปได้ไกลถึง
8 ฟุตและถ้ากระโดดในแนวดิ่งมันสามารถกระโดด
ลงมาจากที่สูงถึง 15 ฟุตได้โดยปลอดภัยทำให้มันมี
ความรวดเร็วว่องไวในการหลบหนีศัตรูได้ดีมาก

 

 

 

 

การปีนป่าย

หนูท้องขาว หนูหริ่ง หนูจี๊ด สามารถไต่ปีนป่ายท่อน้ำ ผนังฝาบ้าน ขอบริมหน้าต่างช่องลม ตู้กับข้าวได้ดี
ทำให้สามารถขึ้นไปทำรังในที่สูงได้แม้ผนังนั้นจะสูงชันก็สามารถปีนป่ายได้ดีและรวดเร็วส่วนหนูนอร์เวย์
นั้นถึงแม้ไม่ชอบปีนป่ายแต่ถ้าจำเป็นมันก็สามารถปีนป่ายได้

การขุดโพรง-รู

หนูบ้านทุกชนิดสามารถขุดรูหรือโพรงได้ เช่น พวกหนูนอร์เวย์สามารถขุดโพรงได้เก่งความยาวของโพรง
ที่ขุดประมาณ 3 ฟุต ความลึกของโพรงตามแนวดิ่งประมาณ 1 ฟุตส่วนหนูท้องขาวและหนูหริ่งนั้นเก่งในทาง
ปีนป่ายชอบทำรังเหนือพื้นดินบนบ้านแต่ถ้าหากภายในบ้านไม่มีที่เหมาะสมสำหรับทำรัง และบริเวณพื้นดิน
รอบๆบ้านหรือใต้ถุนบ้านไม่มีหนูนอร์เวย์ มันอาจจะขุดรูอยู่ก็ได้ และหนูหริ่งก็เช่นกันถ้ามันมีความจำเป็น
และบริเวณนั้นๆไม่มีหนูที่ใหญ่กว่าอยู่มันจึงจะขุดรูและทำรังอยู่อาศัย

รังและที่พักอาศัยของหนู

หนูชนิดที่อาศัยอยู่ภายในบ้าน มักจะสร้างรังในที่ซึ่งปลอดภัยและอยู่ใกล้ๆกับแหล่งที่มีน้ำและอาหาร
เป็นที่ซึ่งลับหูลับตา เงียบสงบและปราศจากการถูกรบกวนโดยปกติถ้าทำรังในบ้าน มักจะใช้วัสดุอ่อนๆ
เช่น เศษกระดาษ เศษผ้ามาทำเป็นรังบางครั้งถ้าอากาศหนาวและมีลูกอ่อนมันจะสร้างหลังคาคลุมรังด้วย
หนูบ้านบางชนิดเช่นหนูนอร์เวย์จะทำรังตามบริเวณบ้านด้วย โดยขุดรูตามใต้อาคารหรือบ้านที่มันอาศัย
จึงไม่ควรทิ้งของรกรุงรังเศษกระดาษหรือเศษผ้าตามบริเวณรอบบ้านเพราะหนูจะนำไปสร้างรังที่อยู่อาศัยได้

นิสัยการกินอาหาร

หนูสามารถกินอาหารได้แทบทุกชนิด หนูมีช่วงเวลาออกหากินแตกต่างกันในแต่ละชนิดแต่เมื่อพบอาหาร
แล้วมักจะพยายามคาบไปซ่อนไว้ถ้าอาหารเป็นชิ้นใหญ่มันจะใช้เวลาคาบหรือชักลากไปแต่ถ้าชิ้นอาหาร
เล็กมากมันจะกินตรงบริเวณนั้นไม่นำกลับ การกินอาหารใหม่ ๆที่ไม่คุ้นเคยมักเป็นในลักษณะชิมเพื่อ
ทดสอบว่าอาหารนั้นเป็นพิษสำหรับมันหรือไม่

การแทะ

เป็นธรรมชาติอย่างหนึ่งของหนูที่ฟันคู่หน้าของมันมีลักษณะแข็งพอเหมาะและสามารถงอกยื่นยาวออกไป
ได้เรื่อยๆตลอดชีวิต ประมาณปีละ 5 นิ้ว ดังนั้นหนูจึงมีความจำเป็นต้องกัดแทะอยู่เสมอเพื่อลับฟันให้คม
และมีขนาดสั้นพอเหมาะโดยทั่วไปหนูจะเริ่มแทะเป็นตั้งแต่มีอายุได้ประมาณ 2 สัปดาห์


ประสาทความรู้สึก

หนูทุกชนิดมีประสาทความรู้สึกไวมากทำให้ยากต่อการควบคุมกำจัดให้ได้ผล

  • การสัมผัส

หนูมีเครา และขน ซึ่งมีความยาวกว่าขนธรรมดาและขึ้นกระจายอยู่ทั่วๆไปเป็นประสาทสัมผัสที่ดีมาก
โดยในเวลากลางคืนที่มันวิ่งออกหากินมันจะวิ่งไปตามทางข้างๆ ผนัง โดยมีเคราและขนดังกล่าว จะสัมผัส
กับผนังห้อง

  • การเห็น

หนูมีระบบประสาทมองไม่ดี มองเห็นได้ไม่ไกลและตาบอดสี เห็นเฉพาะสีขาวดำฉะนั้นจึงมองเห็นในเวลา
กลางคืนดีกว่ากลางวัน

  • การรู้รส

ของหนูไม่ดีเท่าคน ไม่สามารถแยกรสชาติอาหารได้เท่าคนแต่มีบ่อยครั้งที่หนูมีการเข็ดเหยื่อเพราะหนูมี
ความฉลาดและระมัดระวังตัวดีกินอาหารอะไรที่ไม่คุ้นเคยมักกินแบบชิมๆเมื่อได้รับยาเบื่อในขนาดไม่สูงพอ
ที่จะให้หนูตายเมื่อยาเบื่อเข้าไปในกระเพาะจะไปทำให้หนูเจ็บและเกิดการเรียนรู้และเข็ดเหยื่อ

  • การได้ยิน

หนูได้ยินเสียงในระยะเพียงประมาณ 6 นิ้วเท่านั้น

  • การทรงตัว

หนูทุกชนิดมีการทรงตัวดีมากมาตั้งแต่กำเนิดถึงแม้หนูที่ปีนป่ายที่สูงจะตกหล่นลงมายังพื้นไม่ว่าในลักษณะ
ท่าใดเมื่อหล่นถึงพื้นเท้าทั้งสี่ของหนูจะลงพื้นก่อนเสมอทำให้หนูไม่เป็นอันตรายและในท่าที่ลงพื้นนี้หนูก็พร้อม
ที่จะวิ่งได้ต่อไปทันที

ซึ่งมีความยาวกว่าขนธรรมดาและขึ้นกระจายอยู่ทั่วๆไปเป็นประสาทสัมผัสที่ดีมาก
โดยในเวลากลางคืนที่มันวิ่งออกหากินมันจะวิ่งไปตามทางข้างๆ ผนัง โดยมีเคราและขนดังกล่าว จะสัมผัส
กับผนังห้อง

  • การเห็น

หนูมีระบบประสาทมองไม่ดี มองเห็นได้ไม่ไกลและตาบอดสี เห็นเฉพาะสีขาวดำฉะนั้นจึงมองเห็นในเวลา
กลางคืนดีกว่ากลางวัน

  • การรู้รส

ของหนูไม่ดีเท่าคน ไม่สามารถแยกรสชาติอาหารได้เท่าคนแต่มีบ่อยครั้งที่หนูมีการเข็ดเหยื่อเพราะหนูมี
ความฉลาดและระมัดระวังตัวดีกินอาหารอะไรที่ไม่คุ้นเคยมักกินแบบชิมๆเมื่อได้รับยาเบื่อในขนาดไม่สูงพอ
ที่จะให้หนูตายเมื่อยาเบื่อเข้าไปในกระเพาะจะไปทำให้หนูเจ็บและเกิดการเรียนรู้และเข็ดเหยื่อ

  • การได้ยิน

หนูได้ยินเสียงในระยะเพียงประมาณ 6 นิ้วเท่านั้น

  • การทรงตัว

หนูทุกชนิดมีการทรงตัวดีมากมาตั้งแต่กำเนิดถึงแม้หนูที่ปีนป่ายที่สูงจะตกหล่นลงมายังพื้นไม่ว่าในลักษณะ
ท่าใดเมื่อหล่นถึงพื้นเท้าทั้งสี่ของหนูจะลงพื้นก่อนเสมอทำให้หนูไม่เป็นอันตรายและในท่าที่ลงพื้นนี้หนูก็พร้อม
ที่จะวิ่งได้ต่อไปทันที

08 ธันวาคม 2560

ผู้ชม 3142 ครั้ง

Engine by shopup.com